1ste clubcircuit 2018
De Voorschotenloop
Internationaal - ZZF O12 -toernooi
Atletiek: Regio pupillen wedstrijd

Hoofdmenu

Bosatlas van het Nederlandse voetbal: het begon allemaal in Voorschoten!

 

De Bosatlas (van 1877) en de Dikke van Dale (van 1874) zijn gezaghebbende uitgaven met een naam van staal. Toen de Groningse onderwijzer Pieter Roelof Bos  en de Zeeuwse archivaris Johan Hendrik van Dale hun standaardwerken in de 19e eeuw uitbrachten, konden ze niet bevroeden dat hun creaties zo lang aan de top zouden staan.

Waar Van Dale zich bij de betekenis van voetbal beperkt tot ‘een balspel tussen twee ploegen van elf spelers die de bal in het doel van de tegenpartij moeten schoppen’, heeft uitgeverij Noordhoff onlangs in november een volledige aan het voetbal gewijde Bosatlas uitgebracht. In de ‘Bosatlas van het Nederlandse voetbal’ wordt het voetballandschap door middel van prachtige kaarten en foto’s in beeld gebracht. Maar alvorens het heden nauwkeurig in woord en beeld wordt beschreven, gaat de Bosatlas in op het ontstaan van het voetbal in Nederland. En zie daar! Op pagina 16 wordt de geboorte van het voetbal beschreven: ‘Voetbal bereikt in de tweede helft van de 19e eeuw vanuit Groot-Brittannië ons land. Rond 1875 wordt een oervorm van de sport gespeeld op internaat Noorthey in Voorschoten.’ Voorschoten! Het voetbal begon in Voorschoten! Waar voetbalhistorici tot dusver altijd de Koekamp in Haarlem beschouwden als de kraamkamer van het eerste voetbal, noemt de Bosatlas nu Voorschoten als bakermat. Voorschoten!

Als wij inzoomen op Instituut Noorthey, zien wij dat op dit vooraanstaande opleidingsbolwerk rond 1845 ook al voor het eerst cricket in Nederland werd gespeeld. Rond 1875 kwam daar het voetbal bij. Instituut Noorthey was toen echter in Veur gevestigd, een gemeente waarvan het grondgebied nu deel uitmaakt van de gemeente Leidschendam-Voorburg. Dit plaatsje grensde aan de zuidkant aan Voorschoten, direct na Kasteel Duivenvoorde, waar ook meteen Instituut Noorthey was gevestigd. Het terrein van Noorthey lag ter hoogte van het huidige behandelcentrum Schakenbosch. Het sportterrein was gesitueerd aan de achterkant, om precies te zijn op de plaats waar zich nu veld 8 van Sportpark Kastelenring (RKAVV/SEV) bevindt. Op die locatie in Veur, werd in 1875 volgens de Bosatlas dus het eerste voetbal in Nederland gespeeld. In 1882 werd het instituut gesloten, waarna zes jaar later (in 1888) een doorstart plaatsvond. Instituut Noorthey verliet Veur en verhuisde naar Voorschoten. Achter de Laurentiuskerk, waar nu Park Beukenrode zetelt, begon Instituut Noorthey in 1888 aan haar tweede leven. De leerlingen genoten hun lessen in het aldaar gelegen pand ‘Groot-Stadwijk’, terwijl op het veld voor het hoofdgebouw voetbal werd gespeeld. Op 24 oktober 1889 vermeldde het gezaghebbende landelijke  ‘Sportblad’ dat de Voorschotense Sportclub Noorthey was opgericht op 4 oktober 1889.  De club behoorde daarmee tot de eerste voetbalclubs in Nederland en had de primeur binnen ons dorp, maar officiële wedstrijden speelde SC Noorthey nooit. Nieuwe onderwijsvormen als de HBS en het gymnasium rukten op, waardoor het op klassieke leest geschoeide onderwijs op Noorthey in de verdrukking kwam. In 1907 werden de deuren van het instituut definitief gesloten. Het op slechts enkele honderden meters afstand van Noorthey gelegen opleidingsinstituut dat gevestigd was op Beresteyn, was een langer leven beschoren. Hier werd van 1902-1944 (met tussenpozen) officieel competitievoetbal gespeeld, alvorens ook dit instituut aan het eind van de Tweede Wereldoorlog werd gesloten.

 

Hoe dan ook, Veur of Voorschoten, de publicatie in de Bosatlas heeft nog weer eens onderstreept dat ons dorp en haar directe omgeving een prominente rol hebben gespeeld bij het ontstaan van het voetbal in Nederland. Waarvan akte!

 

(Hans Douw)

 

 

 

 

© 2017-2018 Voorschoten '97 / Webmasters; Alle rechten voorbehouden.